صبحانه با مریم و امین

Maryam: آیا واقعاً یک فرد باید پنجاه و سه سال منتظر بماند تا بتواند در کشور ما یک خانه بخرد؟ امین، این عدد پنجاه و سه سال از کجا آمده و چقدر واقعیت دارد؟

Amin: متأسفانه این آمار کاملاً رسمی و گزارش‌شده است مریم. آمارهای اقتصادی نشان می‌دهند فاصله سنگین میان درآمد روزمره خانوارها و جهش قیمت مسکن ایجاد شده است. همین مسئله میانگین زمان انتظار برای خرید خانه را به پنجاه و سه سال رسانده است.

Maryam: یعنی اگر یک جوان در بیست و پنج سالگی کارش را آغاز کند، تازه در هفتاد و هشت سالگی صاحب خانه می‌شود؟ این روند واقعاً نگران‌کننده است. وضعیت متراژ و سرانه فضای مسکونی برای هر ایرانی الان چقدر گزارش شده است؟

Amin: دقیقاً همین عددها نشان‌دهنده عمق بحران هستند. آمارها می‌گویند سرانه متراژ خانه برای هر ایرانی اکنون به بیست و هفت متر مربع رسیده است. این موضوع نشان می‌دهد سفره و فضای زندگی مردم هم‌زمان کوچک‌تر شده است.

Maryam: آیا علت اصلی این اتفاق فقط به تورم نقطه‌به‌نقطه هشتاد و سه و هشت دهم درصدی مربوط است؟ یا عوامل دیگری مثل نوسانات شدید بازار ارز هم نقش دارند؟ چرا سرعت رشد قیمت مسکن این‌قدر از درآمد مردم بیشتر است؟

Amin: تورم عمومی قطعاً مؤثر است اما جهش نرخ ارز هم اثر روانی و واقعی شدیدی دارد. وقتی دلار آزاد به دویست و پنجاه و سه هزار و هفتصد تومان می‌رسد، انتظارات تورمی بازار مسکن را فعال می‌کند. در نتیجه قیمت ملک بسیار سریع‌تر از قدرت خرید دستمزدها بالا می‌رود.

Maryam: اما من با این طرز نگاه تو کاملاً موافق نیستم امین. اگر قدرت خرید مردم تا این حد کم شده، پس چرا هنوز معاملات ملک انجام می‌شود و قیمت‌ها پایین نمی‌آید؟ مگر می‌شود بازاری بدون خریدار واقعی مدام گران شود؟

Amin: اختلاف‌نظر ما در نوع خریداران بازار است مریم. خریداران فعلی بیشتر سرمایه‌گذارانی هستند که برای حفظ ارزش پول وارد بازار می‌شوند، نه متقاضیان واقعی سکونت. همین امر باعث خروج خانه از دسترسی اقشار متوسط و کم‌درآمد شده است.

Maryam: آیا در این شرایط هیچ طرحی برای حمایت از معیشت مردم وجود ندارد؟ آیا دولت یا شهرداری اقدامی برای کنترل قیمت اقلام ضروری انجام داده‌اند؟ مردم چطور باید هزینه‌های روزمره خود را مدیریت کنند؟

Amin: برای مسکن اقدام ساختاری لازم است، اما در بخش مصرفی طرح‌هایی آغاز شده است. مثلاً طرح تورم صفر شهرداری تهران برای عرضه دوازده قلم کالای اساسی بدون تغییر قیمت شروع شده است. این اقدامات تسکین موقت است اما اصل مشکل مسکن همچنان باقی می‌ماند.

Maryam: پس در نهایت پاسخ شفاف ما به سؤال اولیه برنامه چه خواهد بود؟ چطور می‌توان زمان انتظار پنجاه و سه ساله برای خانه‌دار شدن را کاهش داد؟ آیا اصلاً افق روشنی برای حل این مسئله وجود دارد؟

Amin: پاسخ روشن این است که مهار زمان انتظار مسکن تنها با مهار تورم ساختاری و ثبات ارز ممکن می‌شود. علاوه بر این باید تسهیلات و درآمد واقعی مردم با قیمت‌های واقعی بازار متناسب گردد. تنها در صورت ایجاد این تعادل اقتصادی، امید به خانه‌دار شدن برای اقشار جامعه زنده می‌شود.